17.12.2018r. Godz. 02:13Najnowsze interwencje

Czad - cichy zabójca. Kolejne ofiary.

dodano: 12 kwietnia 2011 o 12:04 | ostatnia aktualizacja: 29 grudnia 2011 o 23:12 | kategoria: Zapobieganie

Po kolejnym krótkim ociepleniu znowu następuje ochłodzenie. Niestety od razu przekłada się to na zgłoszenia o zatruciach tlenkiem węgla. Niestety winą za ten stan rzeczy nie można obarczać wszystkich wokół: administratorów budynków, producentów piecyków, kominiarzy itd. Wina leży najczęściej po stronie użytkowników urządzeń grzewczych, którzy nie stosują elementarnych zasad związanych z użytkowaniem tych urządzeń.

Czad - cichy zabójca. Kolejne ofiary.

W Nysie 15.02 br. o 4:35 otrzymaliśmy zgłoszenie o zatruciu tlenkiem małżeństwa i ich 5. letniego dziecka. Wszystkie osoby zostały zabrane do szpitala przed przybyciem straży pożarnej. Urządzenia pomiarowe wskazały stężenie CO w pokoju dziecinnym o wartości 9 ppm a w pokoju dziennym 0 ppm. Natomiast po uruchomieniu ogrzewacza przepływowego wody w łazience stężenie bardzo szybko osiągnęło poziom 209 ppm.

W nocy i rano 26 i 27.01 przyjęliśmy 4 zgłoszenia o ulatnianiu się tlenku węgla: 3 w Strzelcach Op. w różnych budynkach przy ulicy Rychla  oraz w Paczkowie. Utrata przytomności nastąpiła u 2 osób, w tym u dziecka. W jednym przypadku osoba podczas upadku doznała wtórnych obrażeń. Strażacy udzielili pomocy jednej osobie. Łącznie pomocy medycznej udzielono 6 osobom. Stężenia tlenku były niskie. W jednym przypadku zadziałał czujnik czadu i w tym przypadku nie było konieczności udzielania pomocy medycznej mieszkańcom.

19.01 o 23:34 dyspozytor stanowiska kierowania PSP przyjął zgłoszenie o zatruciu czadem w mieszkaniu w Kędzierzynie-Koźlu. Do szpitala zabrano zatrutą tlenkiem węgla 12. letnią dziewczynę. Do czwartego w tym sezonie grzewczym śmiertelnego zatrucia doszło 20 stycznia w Paczkowie. O godz. 15:00 zostaliśmy powiadomieni o znalezieniu w mieszkaniu martwej, ok. 50. letniej kobiety. Po przybyciu na miejsce zdarzenia, przy pomocy przyrządu pomiarowego, stwierdziliśmy obecność tlenku węgla. Prawdopodobną przyczyną tego tragicznego zdarzenia była nieprawidłowa eksploatacja pieca kaflowego (niedostateczna wentylacja pomieszczenia). W każdym przypadku strażacy wydają zakaz korzystania z urządzeń grzewczych do czasu ich naprawy oraz sprawdzenia instalacji wentylacyjnej i spalinowej.

Od 1 września 2010 r. do 12 kwietnia 2011 r. Państwowa Straż Pożarna odnotowała na terenie województwa opolskiego 132 przypadki zatruć tlenkiem węgla, w tym śmiertelnemu zatruciu uległo 7 osób! Nadal zgłaszane są zaczadzenia: w grudniu odnotowaliśmy 38 zatruć, w styczniu 30, w lutym 33 zatrucia. W kilkunastu przypadkach zadziałanie czujki czadu skutecznie zapobiegło zaczadzeniu, co później potwierdzili strażacy wezwani przez mieszkańców, wykonując pomiar miernikiem wielogazowym.

W grudniu 2010 r. odnotowaliśmy 40 przypadków zaczadzeń, natomiast w grudniu 2009 roku zdecydowanie mniej, bo 18 przypadków. Najwięcej przypadków zaczadzeń miało miejsce w pierwszy weekend grudniowy: aż 13, w tym jedno śmiertelne! W świąteczny weekend zatruciu czadem uległo 6 osób, natomiast w Sylwestra i Nowy Rok 11 osób. W rzeczywistości zatruć czadem może być więcej, gdyż mówimy tylko o zdarzeniach, do których została wezwana straż pożarna.

Wykres i liczba zdarzeń związanych z zatruciem tlenkiem węgla w latach 2009-2011

We wszystkich przypadkach zatruć tlenkiem węgla przyczyną był brak sprawnej wentylacji oraz dodatkowo wadliwa praca gazowego podgrzewacza wody i sporadycznie pieca kaflowego !!!

Przypominamy o utrzymaniu w sprawności wentylacji w pomieszczeniach, w których znajdują się urządzenia grzewcze na paliwa stałe, ciekłe i gazowe. Niedopuszczalne jest zaklejanie kanałów (kratek) doprowadzających powietrze do pomieszczeń i kanałów odprowadzających powietrze!!! Szczególnie niebezpieczne są łazienki wyposażone w gazowe przepływowe ogrzewacze wody (potocznie zwane "junkers" od nazwy producenta jednego z pierwszych urządzeń), w których codziennie wielokrotnie przebywamy. Nowoczesne ogrzewacze wyłączą się, gdy nie będzie właściwego ciągu, ale urządzenia starszego typu będą sukcesywnie nas zatruwać. Dla zapewnienia właściwego odprowadzania spalin niezbędny jest dopływ powietrza do łazienki. Każdy system wentylacji potrzebuje wlot powietrza i wylot. Żadna wentylacja nie działa, jeśli mamy szczelne okna (wymieniliśmy stare drewniane na nowe), zaklejone  są kanały wlotowe z zewnątrz. W takim przypadku sami prosimy się o nieszczęście. 

Rysunek poglądowy obrazuje zasadę działania wentylacji.

Sposobem na uniknięcie zatrucia jest korzystanie z czujnika czadu. Przykładowo strażacy byli wzywani do przypadków zadziałania czujnika, który właściciel mieszkania właśnie kupił i zamontował. A kupił go dlatego, że ostatnio wszystkich domowników pobolewała głowa. Czujnik zaraz po włączeniu wskazywał obecność czadu co znaczyło, że mieszkańcy przez cały czas wdychali ten niebezpieczny gaz!

Tlenek węgla jest gazem bezwonnym (Uwaga: nie da się wyczuć tego gazu!), bezbarwnym, o ciężarze porównywalnym z powietrzem, więc miesza się z nim w całej kubaturze. Jest produktem niepełnego spalania (utleniania) węgla, czyli powstaje podczas spalania paliw w atmosferze ubogiej w tlen.

Tlenek węgla wiąże się z hemoglobiną łatwiej i silniej niż tlen, gdyż ma większe powinowactwo do hemoglobiny niż tlen (300 razy). Hemoglobina w połączeniu z tlenkiem węgla tworzy karboksyhemoglobinę niezdolną do przyłączenia tlenu. Hemoglobina łączy się trwale z tlenkiem węgla i nie może komórkom dostarczać tlenu, który jest konieczny do utrzymania życia. Stąd trujące działanie tlenku węgla.

Główne objawy zatrucia to:

  • duszność,
  • bóle i zawroty głowy,
  • nudności, wymioty,
  • oszołomienie,
  • osłabienie,
  • przyspieszenie czynności serca i oddychania.

Przy ciężkim zatruciu występują:

  • utrata przytomności,
  • śpiączka,
  • drgawki,
  • a w końcu porażenie ośrodka oddechowego (depresja oddechowa) i śmierć.

Powikłaniem zatruć tlenkiem węgla są zmiany zwyrodnieniowe w ośrodkowym układzie nerwowym, nerwobóle, zapalenie płuc, natomiast w zatruciach przewlekłych: bóle i zawroty głowy, znużenie, zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym objawiające się: pogorszeniem pamięci i zdolności koncentracji, bezsenność, znużenie. Leczenie polega głównie na tlenoterapii.

Opracowanie:
bryg. mgr inż. Adam Janiuk
rzecznik prasowy Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP